Ułatwienia w rejestracji znaków towarowych i wzorów przemysłowych

Nowelizacja ustawy Prawo własności przemysłowej, która zacznie obowiązywać od 15 kwietnia 2016 roku, wprowadza zmianę systemu rozpatrywania przez Urząd Patentowy RP zgłoszeń znaków towarowych z dotychczasowego systemu badawczego na system sprzeciwowy. Rejestracja wzorów przemysłowych i znaków towarowych będzie szybsza i tańsza.

Zmiana procedury rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych na bardziej uproszczoną spowoduje przede wszystkim istotne skrócenie czasu rozpatrywania zgłoszeń. Rejestracja znaku towarowego w nowym systemie nastąpi w terminie co najmniej o połowę krótszym w porównaniu do czasu rozpatrywania zgłoszeń w dotychczas obowiązującym systemie badawczym. Jest to bez wątpienia jedna z najistotniejszych zalet nowego systemu. Okres oczekiwania na uzyskanie prawa wyłącznego ma zasadnicze znaczenie dla ochrony interesów przedsiębiorców na dynamicznie zmieniającym się rynku. Ich konkurencyjność zależy bowiem od szybkości wprowadzania do obrotu nowych produktów oznaczanych chronionymi znakami towarowymi. Ponadto, nowy system nie tylko znacznie uprości procedurę udzielania prawa ochronnego na znaki towarowe, ale również wyeliminuje problem tzw. „sztucznych” kolizji ze znakami, które nie były faktycznie używane na polskim rynku.

W dotychczasowym systemie, Urząd Patentowy RP dokonywał pełnego badania zdolności rejestracyjnej zgłoszonych oznaczeń. Ocena była przeprowadzana zarówno pod względem realizacji podstawowej funkcji znaku towarowego, którą co do zasady jest jego funkcja odróżniająca (przesłanki bezwzględne), oraz podobieństwa (przesłanki względne) do wcześniej zarejestrowanych znaków zarówno na terenie RP jak i UE.

W nowym systemie, Urząd Patentowy RP nie będzie weryfikował zgłoszenia pod kątem przesłanek względnych. Kwestia podobieństwa ze znakami wcześniejszymi może natomiast stanowić podstawę wniesienia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.  Niemniej Urząd będzie nadal dalej dokonywał oceny przesłanek bezwzględnych zgłoszonego oznaczenia. Tym samym, nie będzie udzielane prawo ochronne na oznaczenia, które m.in. nie mogą być znakiem towarowym, nie nadają się do odróżniania towarów, a także są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, posiadają mylący charakter czy też są zgłoszone w złej wierze.

Pobierz przewodnik przygotowany przez Urząd Patentowy RP >>

Przesłanki, które Urząd Patentowy RP będzie badał z urzędu zostały zebrane w jednym przepisie, podobnie legislator postąpił w przypadku przesłanek względnych, przez co  nowa regulacja jest bardziej czytelna i przejrzysta.

Znaki, w stosunku do których Urząd uznał, iż spełniają przesłanki bezwzględne, będą niezwłocznie publikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego (BUP), natomiast  wszystkie zgłoszenia znaków towarowych będą dostępne w bezpłatnej bazie znaków towarowych prowadzonej przez Urząd, nie później niż w terminie 2 miesięcy od daty ich zgłoszenia.

Bardzo istotną datą w nowym systemie sprzeciwowym będzie data publikacji zgłoszenia w BUP, bowiem od tej daty, w terminie 3 miesięcy, uprawniony z wcześniejszego prawa będzie mógł zgłosić sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego. Postępowanie w sprawie sprzeciwu rozpocznie się z dniem wniesienia wniosku. Urząd będzie zobowiązany do niezwłocznego poinformowania zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu oraz poinformowania stron o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia tej informacji. Jest to bardzo ważny nowy element procedury, który pozwoli na wyeliminowanie zbędnych sporów, a tym samym wpłynie na  przyspieszenie postępowania w sprawie sprzeciwu.

Postępowanie w sprawie sprzeciwu zostało więc tak uregulowane aby z jednej strony przeciwdziałać nadmiernemu przedłużaniu postępowania, a z drugiej strony stworzyć warunki dla ugodowego załatwienia sprawy pomiędzy stronami. Wszystkie te zmiany zbliżają krajową procedurę do unijnej procedury sprzeciwowej.

W ramach przejścia z systemu badawczego na sprzeciwowy, przygotowany został również projekt zmiany rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Z badań przeprowadzonych przez Komisję Europejską wynika, iż wysokość opłat ma znaczący wpływ na decyzję o zgłoszeniu znaku towarowego do ochrony. Dlatego też projekt przewiduje nie tylko obniżenie opłat za zgłoszenie i utrzymanie ochrony znaku towarowego, ale również zmianę struktury naliczania opłat. Nowy system wprowadza  możliwość naliczania opłaty urzędowej dla zgłoszenia znaku za  jedną klasę, a nie jak było to dotychczas za trzy klasy. System ten działa już w wielu państwach członkowskich UE oraz Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Nowa struktura opłat oraz zmiana ich wysokości może przyczynić się do zwiększenia dostępności systemu ochrony znaków towarowych, a tym samym do  wzrostu konkurencyjności oraz pobudzenia innowacyjności.

Ponadto nowe przepisy znoszą zakaz rejestrowania znaków zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej. Zakazu takiego nie ma w żadnym z krajów UE ani w prawie unijnym. Z tego powodu polscy przedsiębiorcy byli często w gorszej sytuacji niż podmioty z innych krajów UE, które często w swoich znakach umieszczają nazwy przedsiębiorstw ze wskazaniem kraju, z którego pochodzą.

Wzory przemysłowe

Obserwowany w ostatnich latach stały spadek liczby krajowych zgłoszeń wzorów przemysłowych do Urzędu Patentowego RP, przy  jednoczesnym wzroście liczby zgłoszeń wzorów wspólnotowych dokonywanych przez podmioty polskie do EUIPO, związany jest nie tylko z ekspansją polskich przedsiębiorstw na rynki europejskie. Sygnały płynące ze środowisk związanych z wzornictwem przemysłowym oraz od rzeczników patentowych wskazują, iż spadek popularności krajowego systemu ochrony wzorów przemysłowych spowodowany jest przede wszystkim niekonkurencyjnym systemem opłat związanym z ochroną wzorów krajowych.

Proponowany nowy system opłat prawdopodobnie nie odwróci już  tendencji spadku liczby zgłoszeń krajowych dokonywanych przez duże przedsiębiorstwa i korporacje międzynarodowe, niemniej umożliwi ochronę wzorów na szczeblu krajowym przez firmy, których przy obecnie obowiązujących opłatach nie stać na ochronę wzorów, bądź ze względów ekonomicznych chronią one jedynie niewielką część swoich wzorów wprowadzanych na rynek.

Krajowe zgłoszenia wzorów przemysłowych dokonywane są najczęściej przez mikro, bądź małe i średnie przedsiębiorstwa. Zgłoszenia dotyczą w większości produktów takich jak: opakowania, wzory graficzne, meble, materiały budowlane, odzież, czy zabawki, gdzie innowacyjne wzornictwo często przesądza o konkurencyjności firmy. Warto podkreślić, że uproszczone zostały wymagania dotyczące dokumentacji niezbędnej do dokonania skutecznego zgłoszenia wzoru przemysłowego poprzez rezygnację z obowiązku załączania do zgłoszenia  opisu wzoru przemysłowego. Ponadto określone zostały wymagania techniczne dotyczące sposobu sporządzenia ilustracji wzoru będącego przedmiotem zgłoszenia.

Dzięki uproszczeniu wymogów dotyczących dokumentacji zgłoszeniowej oraz wprowadzeniu zasad sporządzania ilustracji liczba błędów i usterek w dokumentacji niezbędnej do skutecznego dokonania zgłoszenia znacznie się zmniejszy, co w konsekwencji wpłynie na przyspieszenie postępowania rejestrowego przed Urzędem Patentowym RP.

Źródło: Portal Innowacji